Yer Hakkında
Ilısu Barajı Seyir Piknik Alanı, Batman ili sınırları içinde, Dicle Nehri üzerine kurulan Ilısu Barajı gövdesinin çevresindeki seyir noktalarında yer alır. Baraj, Türkiye'nin enerji üretimi en yüksek tesislerinden biridir ve arkasında büyük bir rezervuar oluşturmuştur. Alan bu rezervuara hakim yamaçlardadır. Ilısu Barajı 2020 yılında tam kapasiteye ulaşmıştır; gövde yüksekliği 135 metre, kurulu güç 1.200 megavat ve yıllık ortalama enerji üretimi 4 milyar kilovatsaattir.
Tarihi Hasankeyf'in bir bölümünün göl altında kalmasının ardından bölge yeniden düzenlenmiş, seyir terasları ve piknik düzlükleri oluşturulmuştur. Yeni Hasankeyf'e taşınan tarihi yapılar da yakın mesafededir. Kapasite 200-300 kişi civarındadır.
Baraj ve Çevresi
Ilısu Barajı Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında inşa edilen büyük su yapılarındandır. Rezervuar yüzey alanı 313 km kareyi bulur; 199 köy ve mezra bölgenin yeniden iskan planı kapsamında taşınmıştır. Hasankeyf'teki tarihi yapıların bir bölümü taşınma yöntemiyle korunmuş, bir bölümü ise sular altında kalmıştır. Bu yer değiştirme operasyonu Türkiye'de en büyük arkeolojik kurtarma çalışmalarındandır. Barajın oluşturduğu rezervuar Mezopotamya ovasını besleyen su rejimini değiştirmiş, bölgede yeni bir mikro iklim oluşturmuştur. Su seviyesi yaza doğru düşer, ilkbaharda yükselir.
Burada Ne Yapılır
Alanda mangal serbest değildir, açık ateş yakmak yasaktır. Ziyaretçiler genellikle seyir noktalarında serilir, rezervuarın geniş su yüzeyini ve baraj gövdesini izler. Yanında getirilen yiyecekler tüketilir; fotoğraf çekmek için barajın kuzey yamacındaki tepeler tercih edilir.
Çocuk parkı, kamp için düzenlenmiş açık alan ve engelli erişimine uygun yürüyüş yolu mevcuttur. Tekne geziye çıkmak isteyenler için yakın köylerden sınırlı da olsa hizmet alınabilir. Gün batımında rezervuarın rengi değişir, bu an fotoğraf için elverişlidir. Hasankeyf tarihi dokusuyla piknik aynı güne sığdırılabilir.
Nasıl Gidilir
Batman merkezden yaklaşık 40 km mesafededir. Hasankeyf yolu takip edildikten sonra baraj yönlendirme tabelaları aracılığıyla alana ulaşılır. Yol asfalt ve düzgün durumdadır; yaklaşık bir saat sürer. Son bölümünde dik rampalar vardır, ağır araçlar düşük vitesle ilerlemelidir.
Toplu ulaşım Hasankeyf'e kadar düzenlidir; alana son birkaç kilometre için özel araç ya da taksi önerilir. Diyarbakır yönünden gelenler için 110 km'lik bir bağlantı yolu vardır; Mardin'den de yaklaşık 130 km'lik bir sürüşle ulaşılır. Alanda otopark bulunmaktadır ve girişte ücret alınmaz.
En İyi Ziyaret Zamanı
İlkbahar (mart-mayıs) rezervuarın doluluk oranı ve yeşillik açısından en verimli dönemdir. Yaz ayları çok sıcak geçer; piknik için sabah erken ya da akşam tercih edilmelidir. Sonbahar ılık ve dingindir, ziyaretçi sayısı da azalır.
Kış ayları yağış ve rüzgar nedeniyle seyir için uygun değildir. Gün içinde sabah 09.00 sonrası ışık ve akşam üstü altın saat fotoğrafçılar için iki ayrı olanak sunar. Mart sonunda Mezopotamya ovasında badem ve zerdali çiçeklenmesi izlenir; baraj rezervuarına bakan tepelerden bu görsellik fotoğraf için verimlidir.
İpuçları
Giriş ücretsizdir ve açık ateş yasaktır; yiyeceğinizi hazır getirin. Çeşme suyu sınırlıdır, içme suyunuzu yeterince stoklayın. Tuvalet ve otopark aktiftir. Çocuk parkı bulunsa da küçük çocuklar için seyir terası kenarları dik olduğundan dikkatli olun.
Güneydoğu güneşi keskin olduğu için şapka, güneş kremi ve hafif uzun kollu giysi tercih edin. Ziyaret öncesinde rezervuar seviyesi ve yol durumu için yerel bilgi edinmek faydalıdır. Çöplerinizi mutlaka yanınızda geri götürün. Hasankeyf ile kombine program yapan gruplar için tam gün bir plan idealdir.
Çevre ve Kombin
Ilısu Barajı ziyareti Hasankeyf antik kenti (10 km), Batman ili Eski Belde Pazarı, Diyarbakır surları (110 km) ve Mardin Eski Şehir (130 km) ile birleştirilebilir. Hasankeyf antik kentindeki Zeynel Bey Türbesi ve Er-Rızk Camii minaresi taşınma sonrası yeni alanda ziyaret edilir. Mardin'deki Süryani manastırları ve telkari sanatı, Mezopotamya'nın çok kültürlü mirasını gösterir. Yiyecek olarak bölgede perde pilavı, kelle paça ve cevizli sucuk yöresel tatlardır. Ilısu Barajı'na yakın köylerde balık restoranları rezervuar balığı (sazan, eğrez) menülerini sunar; akşam yemeği için iyi bir alternatiftir. Cizre yönüne devam edilirse Şırnak ve Hakkari rotasına bağlanan dağ yolları açılır.
