Muğla'nın Ula ilçesine bağlı Akyaka kasabasının tam ortasında, yerin altından bir anda yüzeye çıkan Azmak, Türkiye'nin en ilginç akarsularından biridir. Karstik kaynaktan doğar, yalnızca 2 kilometre akar ve Gökova Körfezi'ne dökülür. Ancak bu kısa mesafede o kadar yoğun bir doğa zenginliği barındırır ki hem yerli hem yabancı ziyaretçilerin Akyaka'ya gelme sebeplerinin başında gelir. 1988'de ilan edilen Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi'nin kalbindedir ve zümrüt yeşili, neredeyse hareketsiz görünen suyu o bölgenin imza karesidir.
Neden Azmak?
Azmak'ı başka akarsulardan ayıran iki şey vardır. Birincisi suyun sıcaklığıdır: yer altından çıktığı için sıcaklığı dört mevsim 15–16 dereceyi geçmez. Yaz ortasında Ege sahillerinin kavurucu sıcağında Azmak kıyısına oturmak, âdeta doğal klimadır. İkincisi berraklıktır; kaynak suyu çamur taşımaz, dibi net görünür. Sazlıkların arasında yüzen alabalıklar, kefaller ve su kaplumbağaları ziyaretçinin baktığı her karede bir sahne olur.
Akyaka'nın ahşap balkonlu karakteristik evleri Azmak boyunca sıralanır. Mimar Nail Çakırhan'ın Ağa Han Mimarlık Ödülü'ne değer görülen özgün tasarımı, kasaba dokusunu son 40 yıldır koruyor. Sonuç: ziyaretçi hem berrak bir akarsu hem de yerinden kopmamış bir kasabaya aynı anda adım atar.
Ulaşım
Muğla şehir merkezinden Akyaka'ya ulaşım 30 km ve yaklaşık 35 dakikadır. D400 karayolu üzerinden Akyaka kavşağına sapıldıktan sonra kasabaya dik bir iniş başlar; manzara bu iniş boyunca Gökova Körfezi'nin tamamını kucaklar. Dalaman Havaalanı'ndan 85 km (1 saat), Marmaris'ten 30 km, Bodrum'dan 90 km uzaklıktadır. Toplu taşıma ile Muğla ve Marmaris otogarlarından Akyaka minibüsleri düzenli kalkar. Kasaba içinde araç bırakmak için Azmak girişinde küçük bir otopark vardır; hafta sonu dolar, yol kenarı park da yaygındır.
Ne Yapılır
- Sandal turu: Azmak boyunca yerel kayıkçılar elektrikli veya kürekli sandallarla kaynaktan denize kadar kısa turlar düzenler. Yaklaşık 45 dakika süren turda sazlıkların içinden geçilir, alabalıklar ve kaplumbağalar yakından görülür.
- Azmak kenarı yürüyüşü: Dere boyunca döşenmiş ahşap yürüyüş yolu kolay, gölgeli ve ücretsizdir. Yürüyüşün sonunda denize açıldığı noktada küçük bir iskele bulunur.
- Alabalık ve meze: Kenardaki restoran terasları, Azmak'ın üzerine uzanır. Akyaka'nın imzası olan alabalık, ıhlamur ağaçlarının altında yenir.
- Kuş gözlemi: Sazlıklar su kuşları açısından çok zengindir. Balıkçıllar, yalıçapkınları ve su tavukları gün boyu gözlenebilir; sabah saatleri en aktiftir.
- Rüzgar sörfü (yakın): Azmak'ın denize döküldüğü noktadan 10 dakika yürüyüşle ulaşılan Akyaka kumsalı, öğleden sonra sürekli esen Meltemi rüzgarıyla Türkiye'nin en iyi rüzgar sörfü noktalarından biridir.
En İyi Ziyaret Zamanı
Nisan–Haziran ilkbaharı Azmak'ın doğal halinin en canlı olduğu dönemdir; sazlıklar tazedir, ziyaretçi kalabalığı ölçülüdür. Eylül–Ekim sonbaharı ise yaz kalabalığının çekildiği, suyun hâlâ sıcak ve havanın yumuşak olduğu ideal dilimdir. Temmuz–Ağustos'ta bölge Akyaka tatilcisiyle dolar; Azmak kıyıları öğle saatlerinde kalabalıktır ancak serin su bu kalabalığı tolere edilebilir kılar. Aralık–Şubat döneminde soğuk olmayan günlerde kasaba boşalır ve Azmak kıyısında uzun yürüyüş yapmak olağanüstü keyifli olur.
İpuçları
- Azmak üzerinde yüzmek yasaktır; suyun soğukluğu ve korunan ekosistem dolayısıyla kıyıda kalmak esastır.
- Sandal turu ücretleri kişi başı 100–150 TL civarındadır; sezonda teknelerin dolması öncesi sabah saatlerine yetişmek daha iyidir.
- Restoran fiyatları turistik seviyededir; kendi piknik sepetinizle gelip kamusal ahşap yürüyüş yolundan yararlanabilirsiniz.
- Meltemi rüzgarı her öğleden sonra kuzeyden eser; ince bir rüzgarlık yanınızda bulunsun.
- Sazlıklara çöp atmak ağır para cezasına tabidir; özel çevre koruma bölgesi statüsündedir.
- Hafta sonu sabah 10'dan sonra otopark dolar; mümkünse hafta içi gelin veya kasaba girişine yakın park edin.
